Характарыстыка

Геаграфічнае становішча

Лідскі раён знаходзіцца ў цэнтральнай частцы Гродзенскай вобласці. Ён мяжуе з Воранаўскім, Іўеўскім, Навагрудскім, Дзятлаўскім і Шчучынскім раёнамі.

Плошча раёна складае 154 357 га. Адміністрацыйны цэнтр — горад Ліда, буйны чыгуначны вузел з прамымі сувязямі з Масквой, Гроднам, Баранавічамі і Вільняй.

Сучасная Лідчына — адзін з найбуйнейшых адміністрацыйна‑тэрытарыяльных і прамысловых цэнтраў Рэспублікі Беларусь.

Насельніцтва

На 1 студзеня 2024 года колькасць насельніцтва раёна складае 133 459 чалавек.

• Ліда — 103 915 жыхароў
• Бярозаўка — 9 657 жыхароў
• сельская мясцовасць — 19 887 жыхароў

На Лідчыне жывуць прадстаўнікі 60 нацыянальнасцяў і 6 канфесій. Найбольш шматлікія — беларусы, палякі, рускія, украінцы. Дзейнічаюць тры нацыянальныя грамадскія аб’яднанні (палякі, яўрэі, украінцы). Адносіны паміж прадстаўнікамі розных нацыянальнасцяў грунтуюцца на добрасуседстве і ўзаемнай павазе.

Гісторыя

• 1323 г. — заснаванне Ліды вялікім князем Гедзімінам.
• Канец XIV — пачатак XVI ст. — адзін з найбуйнейшых гарадоў Вялікага Княства Літоўскага.
• 1590 г. — атрыманне магдэбургскага права і гарадскога герба.
• У наступныя стагоддзі — адміністрацыйны, судовы і гандлёвы цэнтр.
• 1759–1834 гг. — дзейнасць піярскага калегіума, выпускнікі якога пакінулі значны след у навуцы і літаратуры.
• 1795 г. — уключэнне горада ў склад Расійскай імперыі.
• XIX ст. — інтэнсіўнае развіццё прамысловасці дзякуючы чыгуначнай дарозе.

Сучасны аблічча Ліда набыла ў 1960–1980‑я гады. Захаваліся тры значныя архітэктурныя помнікі:

• Лідскі замак XIV ст.
• Крыжоўздвіжанскі касцёл XVIII ст. (архітэктар І. Глаўбіц)
• Міхайлаўскі храм‑ратонда XIX ст.

Лідскі замак

Пабудаваны ў 1323–1325 гг. на насыпным пагорку вышынёй 5–6 м, акружаным ровам і вадаёмамі.

• Плошча — каля 0,6 га
• Таўшчыня сцен у падмурку — да 2 м
• Вышыня — больш за 12 м
• У архітэктуры спалучаюцца элементы готыкі і раманскага стылю

Замак быў магутнай цытадэляй заходніх земляў Беларусі і застаецца сімвалам горада.

Горад воінскай славы

З першых дзён Вялікай Айчыннай вайны жыхары Лідчыны змагаліся на фронтах, у партызанскіх атрадах і падполлі.

9 ліпеня 1944 г. Масква салютавала войскам 3‑га Беларускага фронту, якія вызвалілі Ліду.

У памяць загінулых узведзены абеліскі, помнікі і Курган Бессмяротнасці.

2009 г. — Ліда ўзнагароджана вымпелам «За мужнасць і стойкасць у гады Вялікай Айчыннай вайны».

На тэрыторыі раёна знаходзяцца 44 воінскія пахаванні.

Вядомыя ўраджэнцы

• Акадэмікі Аркадзь Мігдал і Пётр Коган
• Кампазітар Канстанцін Горскі
• Кіноактрыса Поля Ракса
• Спартсмен Валерый Цыленьць

Эканоміка

На долю Лідскага раёна прыпадае больш за 10 % прамысловай вытворчасці Гродзенскай вобласці.

Аснову прамысловага комплексу складаюць 26 арганізацый.

• 96,5 % валавой дабаўленай вартасці стварае апрацоўчая прамысловасць
• вядучыя галіны — вытворчасць харчовых прадуктаў, напояў, хімічных прадуктаў

Знешнеэканамічная дзейнасць

Лідскі раён супрацоўнічае больш чым з 60 краінамі свету, экспартуючы прадукцыю ў 42 краіны.

Прыярытэты — дыверсіфікацыя экспарту, захаванне традыцыйных рынкаў, пашырэнне паставак у краіны Азіі, Афрыкі і Лацінскай Амерыкі.

Аграпрамысловы комплекс

Уключае 7 буйных сельскагаспадарчых арганізацый і 69 сялянскіх (фермерскіх) гаспадарак.

У сельскагаспадарчай вытворчасці занята каля 1,7 тыс. чалавек.