Галоўная /
Характарыстыка
Характарыстыка
Геаграфічнае становішча
Лідскі раён знаходзіцца ў
цэнтральнай частцы Гродзенскай вобласці. Ён мяжуе з Воранаўскім, Іўеўскім,
Навагрудскім, Дзятлаўскім і Шчучынскім раёнамі.
Плошча раёна складае 154 357 га. Адміністрацыйны цэнтр —
горад Ліда, буйны чыгуначны вузел з прамымі сувязямі з Масквой, Гроднам,
Баранавічамі і Вільняй.
Сучасная Лідчына — адзін з найбуйнейшых адміністрацыйна‑тэрытарыяльных і
прамысловых цэнтраў Рэспублікі Беларусь.
Насельніцтва
На 1 студзеня 2024 года
колькасць насельніцтва раёна складае 133 459 чалавек.
- Ліда — 103
915 жыхароў
- Бярозаўка — 9
657 жыхароў
- сельская
мясцовасць — 19 887 жыхароў
На Лідчыне жывуць
прадстаўнікі 60 нацыянальнасцяў і 6 канфесій. Найбольш
шматлікія — беларусы, палякі, рускія, украінцы. Дзейнічаюць тры нацыянальныя
грамадскія аб’яднанні (палякі, яўрэі, украінцы). Адносіны паміж прадстаўнікамі
розных нацыянальнасцяў грунтуюцца на добрасуседстве і ўзаемнай павазе.
Гісторыя
- 1323 г. — заснаванне Ліды
вялікім князем Гедзімінам.
- Канец XIV —
пачатак XVI ст. — адзін з найбуйнейшых гарадоў Вялікага Княства
Літоўскага.
- 1590 г. — атрыманне
магдэбургскага права і гарадскога герба.
- У наступныя
стагоддзі — адміністрацыйны, судовы і гандлёвы цэнтр.
- 1759–1834 гг. —
дзейнасць піярскага калегіума, выпускнікі якога пакінулі значны след у
навуцы і літаратуры.
- 1795 г. — уключэнне горада ў
склад Расійскай імперыі.
- XIX ст. —
інтэнсіўнае развіццё прамысловасці дзякуючы чыгуначнай дарозе.
Сучасны аблічча Ліда набыла ў
1960–1980‑я гады. Захаваліся тры значныя архітэктурныя помнікі:
- Лідскі замак
XIV ст.
- Крыжоўздвіжанскі
касцёл XVIII ст. (архітэктар І. Глаўбіц)
- Міхайлаўскі
храм‑ратонда XIX ст.
Лідскі замак
Пабудаваны ў 1323–1325 гг. на
насыпным пагорку вышынёй 5–6 м, акружаным ровам і вадаёмамі.
- Плошча — каля
0,6 га
- Таўшчыня сцен
у падмурку — да 2 м
- Вышыня —
больш за 12 м
- У архітэктуры
спалучаюцца элементы готыкі і раманскага стылю
Замак быў магутнай цытадэляй
заходніх земляў Беларусі і застаецца сімвалам горада.
Горад воінскай славы
З першых дзён Вялікай Айчыннай
вайны жыхары Лідчыны змагаліся на фронтах, у партызанскіх атрадах і падполлі.
9 ліпеня 1944 г. Масква салютавала войскам 3‑га
Беларускага фронту, якія вызвалілі Ліду.
У памяць загінулых узведзены абеліскі, помнікі і Курган Бессмяротнасці.
2009 г. — Ліда ўзнагароджана вымпелам «За мужнасць і
стойкасць у гады Вялікай Айчыннай вайны».
На тэрыторыі раёна знаходзяцца 44 воінскія пахаванні.
Вядомыя ўраджэнцы
- Акадэмікі
Аркадзь Мігдал і Пётр Коган
- Кампазітар
Канстанцін Горскі
- Кіноактрыса
Поля Ракса
- Спартсмен
Валерый Цыленьць
Эканоміка
На долю Лідскага раёна прыпадае
больш за 10 % прамысловай вытворчасці Гродзенскай вобласці.
Аснову прамысловага комплексу складаюць 26 арганізацый.
- 96,5 %
валавой дабаўленай вартасці стварае апрацоўчая прамысловасць
- вядучыя
галіны — вытворчасць харчовых прадуктаў, напояў, хімічных прадуктаў
Знешнеэканамічная дзейнасць
Лідскі раён супрацоўнічае больш
чым з 60 краінамі свету, экспартуючы прадукцыю ў 42
краіны.
Прыярытэты — дыверсіфікацыя экспарту, захаванне традыцыйных рынкаў, пашырэнне
паставак у краіны Азіі, Афрыкі і Лацінскай Амерыкі.
Аграпрамысловы комплекс
Уключае 7 буйных
сельскагаспадарчых арганізацый і 69 сялянскіх (фермерскіх) гаспадарак.
У сельскагаспадарчай вытворчасці занята каля 1,7 тыс. чалавек.